Историја
Историјата на Конче е сведоштво за долгото присуство на човекот на овие простори, богатото културно наследство и традицијата што се пренесува низ генерации.
Конче – простор со богато минато
Територијата на денешна Општина Конче поседува значајно археолошко, историско и духовно наследство. Археолошките локалитети, старите населби и верските објекти сведочат за живот и култура на овие простори низ различни историски периоди.
Конче низ времето
Траги од бронзеното време
Археолошките истражувања на подрачјето на Општина Конче потврдуваат присуство на човекот уште во праисторискиот период.
Особено значаен е локалитетот „Манастир“ кај селото Габревци, каде археолошките истражувања откриле тумул кој потекнува од доцното бронзено време.
Првите пишани спомени за Конче
Конче има значајно место и во средновековната историја на регионот.
Во историските извори Конче се споменува во 1019 година, во повелбата на византискиот цар Василиј II, како место поврзано со Струмичката епископија.
Животот и традицијата на населението
Низ вековите населението на Конче и околните села го градело својот живот преку земјоделството, сточарството, занаетчиството и користењето на природните богатства на овој крај.
Обичаите, традиционалните вредности и локалната култура и денес претставуваат важен дел од идентитетот на Општина Конче.
Манастирски комплекс „Св. Стефан“ – Конче
Еден од најзначајните споменици на духовното, архитектонското и културното наследство на Општина Конче.
Манастирски комплекс „Св. Стефан“
Поглед кон црквата, манастирскиот двор, архитектурата, внатрешноста и околината на комплексот.
Изградба на манастирот
Според „Хрониката на манастирскиот комплекс Св. Стефан во Конче“ од 12 јули 2000 година, манастирскиот комплекс, односно црквата „Св. Стефан“, била изградена на почетокот на втората половина на XIV век, околу 1366 година.
Во хрониката се наведува дека црквата е изградена во времето на владеењето на деспот Јован Углеша. Манастирот претставува значајно сведоштво за средновековното минато на Конче.
Потеклото на името „Св. Стефан“
Во стручната литература како ктитор-градител на црквата се наведува владетел по име Стефан, со кого хрониката го поврзува и името „Св. Стефан“.
Во хрониката е забележано и дека манастирот меѓу локалното население бил познат и под името „Св. Константин“, при што причината за ова локално именување не е утврдена.
Улогата на манастирот низ историјата
Хрониката го поврзува развојот на комплексот со период во кој црковните центри имале значајна улога во просветителството, образованието и духовниот живот на населението.
Црквите и манастирите во тој период биле важни средишта преку кои се ширеле писменоста, образованието и духовната култура.
Мермерната надгробна плоча
Во хрониката се споменува мермерна надгробна плоча на која биле втиснати претстава на ктиторот и податоци поврзани со времето на неговата смрт.
Според кажувањата на жителите наведени во хрониката, плочата се наоѓала во комплексот до околу 1950 година, по што била пренесена во Народниот музеј во Белград.
Историските извори
Хрониката наведува дека низ различните историски периоди, со менувањето на владетелите и окупаторите, значителен дел од пишаните материјали поврзани со историјата на овие простори бил однесен.
Како места каде биле однесувани историски материјали се споменуваат поголеми центри како Софија, Истанбул и Белград, додека само дел од материјалите останале во локалните архиви.
Преданија поврзани со комплексот
Во хрониката се пренесува и стручно претпоставување според кое со манастирот можеби била поврзана ќерката на деспотот Вук Бранковиќ.
Според ова претпоставување, последните години од својот живот таа ги поминала во овој крај и била погребана во манастирот. Овој податок е претставен како претпоставка, а не како целосно потврден историски факт.
Зачувување на манастирскиот комплекс
Манастирот низ вековите бил изложен на природни влијанија, човечки оштетувања и историски превирања.
Фрескоживопис
Во хрониката се посочува дека особено големи оштетувања претрпел оригиналниот фрескоживопис, создаден под влијание на византиската уметничка школа.
Дел од трагите од овие оштетувања останале видливи и по подоцнежните конзерваторски интервенции.
Заштита од 1953 година
Според хрониката, состојбата на комплексот била евидентирана од стручни екипи уште во 1953 година.
Поради својата културно-уметничка и историска вредност, објектот бил ставен под заштита на државата.
Состојбата во 1975 година
Во 1975 година комплексот бил затекнат во многу лоша состојба, со делови кои биле руинирани и сериозно загрозени.
Состојбата наложувала брза и стручна интервенција за спречување на понатамошното пропаѓање.
Реконструкција и конзервација
По иницијатива на тогашните институции биле преземени активности за реконструкција и конзервација на архитектурата на црквата.
Во активностите биле опфатени и конзервацијата на фрескоживописот и заштитата на иконостасот.
Заштита на архитектурата и уметничкото наследство
Во периодот од 1975 до 1985 година биле извршени повеќе интервенции врз архитектурата на црквата, со цел да се зачуваат нејзините автентични архитектонски елементи.
Според хрониката, биле преземени значајни активности и врз фрескоживописот, при што конзерваторите настојувале да спасат што е можно поголем дел од оригиналното уметничко наследство.
Конаци, посетители и културен туризам
Придружни објекти
Во хрониката се наведува дека биле планирани и интервенции на придружните објекти на манастирскиот комплекс.
Конаци
При уредувањето на конаците биле предвидувани простории за духовните лица, како и за посетителите.
Културен туризам
Комплексот има значење и потенцијал за развој и унапредување на културниот туризам.
Културни настани
Просторот може да служи како место за организирање културни и други јавни активности.
Наследство што треба да се зачува
Хрониката ја истакнува потребата од продолжување на истражувањето, заштитата и уредувањето на манастирскиот комплекс. „Св. Стефан“ претставува значаен спој на историјата, духовноста, архитектурата и културното наследство на Конче.
Неговото зачувување создава можност богатото наследство на овој простор да им биде достапно и на идните генерации.
Минатото како дел од идентитетот
Историското и културното наследство претставува важен дел од идентитетот на Општина Конче и основа за негово зачувување и пренесување на идните генерации.
Археологија
Археолошките локалитети сведочат за животот на овие простори уште од праисторијата.
Духовно наследство
Старите цркви и манастири претставуваат значајни сведоштва за духовната историја на регионот.
Традиција
Обичаите и начинот на живот се дел од богатото нематеријално наследство на Конче.